Czy warto przepisać dany produkt od zera?

Pytanie to jest bardzo skomplikowane, bo istnieje wiele powodów, które skłaniają programistów do próby przepisania oprogramowania. Jednak zmieniony interfejs użytkownika, funkcjonalności aplikacji czy poprawa wydajności nie zawsze są warte przepisywania oprogramowania. Czas i zasoby poświęcone na tworzenie nowej wersji, zwykle przerastają wstępnie zaplanowane, co jeszcze bardziej pogłębia frustrację zespołu. A odpowiedź jest bardzo prosta – jaki jest sens w przepisywaniu czegoś co działa. Może nie wygląda pięknie od strony wizualnej, może wewnątrz kodu kryją się absurdalne rozwiązania programistyczne, ale przecież to działa. Wielu ludzi poświęciło swój czas, testowało, pisało poprawki, aby to oprogramowanie działało, a próba przepisania wszystkiego od nowa to najprawdopodobniej, przekreślenie ich trudu i wpędzenie siebie w wielkie bagno. Ponownie napotkamy problemy, które rozwiązywali nasi poprzednicy.

Zupełnie podobnie wygląda sytuacja, w której rozpoczynamy prace nad istniejącym projektem. Nie możemy wyzerować konta, poprzez nowe plany, rozwiązania i koncepcje. Musimy wspierać przestarzały, nieaktualny kod, dźwigać na plecach ciężar poprzednich wersji oprogramowania, kompatybilności oraz błędów swoich poprzedników. Tutaj również pojawia się przytoczone wyżej pytanie.

Czy warto przepisać dany produkt od zera?

W wielu przypadkach to indywidualna decyzja, ale przeważnie odpowiedz jest jedna – nie warto. Może efekt będzie zadowalający, oprogramowanie wydajniejsze, a kod klarowny. Jednak czas i zasoby wykorzystane przy danym projekcie, można przenieść na zupełnie nowy, niezależny produkt.

Częsta sytuacja, z jaką spotykają się programiści to współdzielenie zasobów. Wszystkie zapytania do bazy danych wymagają połączenia. Taki uchwyt może być wykorzystany wielokrotnie przez różne zapytania przy tym samym żądaniu. Otwieranie i zamykanie połączeń jest najzwyczajniej, mało ekonomiczne.

Singleton

Istnieje proste rozwiązanie tego problemu. Singleton to wzorzec projektowy, który zwraca istniejącą instancję obiektu. Jeśli taka instancja nie istnieje wówczas jest tworzona. Idea rozwiązania jest bardzo prosta i idealnie pasuje do naszego problemu. Poniżej znajduje się kod klasy DB, która dziedziczy z klasy Singleton i tworzy takie połączenie do bazy.

Prawidłowa struktura klas, co zasugerował Wasacz w komentarzach, wymaga dziedziczenia klasy DB po ogólnej klasie wzorca Singleton. Niestety nie mam pomysłu zogranizowanie klasy wzorca poza pustymi metodami i jedną zmienną.

<?php
abstract class Singleton {
	protected static $_instance;

	protected function __construct() { }

	public static function instance() { }
}

class DB extends Singleton {
	private $_conn;

	private function __construct($conf) {
		$this->_conn = mysql_connect($conf['host'], $conf['user'], $conf['pass']) or die($this->error());
	}

	public static function instance($conf=null) {
		if (is_null(self::$_instance)) {
			self::$_instance = new DB($conf);
		}
		return self::$_instance;
	}
}
?>

Klasa DB zaprezentowana powyżej nie jest skomplikowana. Zawiera jednak tylko niezbędne metody, prezentujące działanie klasy. Niemożliwe jest stworzenie egzemplarza klasy DB, ponieważ konstruktor jest prywatny. Dostęp do obiektu możliwy jest poprzez publiczną, statyczną metodę instance().

Podsumowanie

Istnieje prosta metoda sprawdzenia czy klasa działa poprawnie. Próba pobrania obiektu klasy DB powinna zwrócić ten sam zasób.

<?php
print_r(DB::instance());
print_r(DB::instance());
?>

Poniższy wydruk pokazuje, że dokładnie tak się dzieje.

DB Object
(
    [_conn:private] => Resource id #11
)
DB Object
(
    [_conn:private] => Resource id #11
)

Wzorzec projektowy Singleton stosuje się bez względu na stopień skomplikowania aplikacji. Rozwiązanie to jest wygodniejsze i elastyczniejsze niż przechowywanie uchwytu do bazy danych w zmiennej globalnej.

Wstęp

Zakładam, że osoby zainteresowane, tym kursem znają technologie XHTML oraz CSS, gdyż jest to absolutna podstawa w sytuacji gdy chcemy zajmować się aplikacjami internetowymi. Dla osób, które mają małe doświadczenie z nowoczesnymi technologiami oraz standardami sieciowymi polecam niezawodny kurs BrowseHappy. Kurs ten jest bardzo dobrym wstępem do zrozumienia specyfiki aplikacji internetowych.

Oprócz XHTML i CSS, warto znać podstawy SQL, który będzie niezbędny przy korzystaniu z bazy danych. W przykładach będziemy korzystać z bazy danych MySQL, a także PHP. Znajomość tego języka będzie wymagana, ponieważ sam Zend Framework jest obiektowym zestawem narzędzi napisanych w PHP5. Więcej na temat Zend Framework można znaleźć także na polskiej stronie projektu.

Do prawidłowego funkcjonowania naszych przykładów, jak i prawdziwych aplikacji potrzebne jest także odpowiednie środowisko. Skrótowo takie środowiska noszą nazwy WAMP i LAMP w zależności od systemu operacyjnego. Instalacja poszczególnych elementów jest niezbędna, a sposób w jaki to zrobimy jest mało istotny.

Zaletami zestawów WAMP i LAMP są wszystkie składniki, które pobieramy i instalujemy w tym samym czasie. Minusem takiego rozwiązania mogą być nieaktualne składniki, więc najlepiej pobrać wszystkie elementy samemu i dokonać instalacji. Prawidłowa instalacja i konfiguracja środowiska pozwoli nam oglądać stronę http://localhost/ na naszym komputerze.

Do pełni szczęścia brakuje nam jeszcze ostatniej wersji Zend Framework, który pobieramy ze strony producenta. Prawidłowa instalacja nie jest skomplikowana i wymaga jedynie rozpakowania ściągniętego archiwum oraz skopiowania katalogu library do głównego katalogu naszego projektu.

Architektura MVC

Zend Framework korzysta z wzorca projektowego MVC, który bardzo dobrze pasuje do specyfiki aplikacji internetowych. Aplikacja napisana przy pomocy tego wzorca zawiera trzy główne składniki:

Model

Serce naszej aplikacji. Zawiera klasy PHP i nie zawiera kodu XHTML.

Widok

Część prezentacyjna naszej aplikacji. Zawiera szablony odpowiedzialne za wizualizację danych.

Kontroler

Część sterująca naszej aplikacji, która służy do komunikacji modelu i widoku. Kontroler nie powinien zawierać zapytań SQL, ani kodu XHTML.

Zastosowanie wzorca projektowego MVC pozwala na oddzielenie warstwy prezentacyjnej od logiki biznesowej. Takie rozdzielenie daje ogromne korzyści podczas tworzenia projektu, jak i późniejszego rozwijania aplikacji.

Zend Framework korzysta także, z przyjaznych adresów URL, które mają duże znaczenie dla wyszukiwarek internetowych. Aby uzyskać takie przyjazne adresy, najprościej skorzystać z modułu mod_rewrite udostępnianego przez serwer Apache.

Podsumowanie

Artykuł ten przedstawia wymagania wobec osoby, która ma zamiar nauczyć się tworzenia aplikacji internetowych w oparciu o Zend Framework. Kolejne odcinki będą opisywać podstawowe klasy frameworka, a także przykłady ich wykorzystania do budowania aplikacji internetowych.

• Zend_Amf i wsparcie dla protokołów AMF0 i AMF3
• Dojo Toolkit 1.2.1
• Wsparcie dla edytora dijit, dostępnego w Dojo Toolkit
• Zend_Service_Twitter
• ZendX_JQuery w dodatkowych bibliotekach
• Zwiększenie wydajności w Zend_Loader, Zend_Controller i komponentach serwerowych
• Poprawione dostarczanie poczty dla Zend_Mail_Storage_Writable_Maildir
• Zend_Text_Table dla formatowania tabel
• Zend_ProgressBar
• Zend_Config_Writer
• ZendX_Console_Unix_Process w dodatkowych bibliotekach
• Usprawnienia i18N
• Polepszenie przesyłania plików
• Adapter Zend_Db_Table_Select dla Zend_Paginator
• Bardziej elastyczna obsługa typów złożonych w Zend_Soap