Kwestia wyboru była dość łatwa, w końcu P jest w alfabecie wcześniej niż R, ale poważnie mówiąc znałem kilka osób które używały już Pythona, a z Rubym nie było już tak kolorowo. Dodatkowo argument, że tego języka używa Google nie był wcale decydujący. W takim razie czemu podoba mi się Python, a w dalszej części samo django.

Python jest językiem wieloparadygmatowym. Pozwala jednocześnie na programowanie obiektowe, strukturalne i funkcyjne. Posiada dynamiczne sprawdzanie typów i wbudowane zarządzanie pamięcią poprzez garbage collector. Składnia Pythona, choć na początku oszczędna i może trudna w ogarnięciu, z czasem okazuje się czytelna i potężna.

Same typy są silnie powiązane z systemem klas, choć w Pythonie nie ma enkapsulacji. Możliwa jest instrospekcja obiektów, więc programista ma szeroki dostęp do atrybutów obiektu. Funkcje i klasy po opatrzeniu dokumentacją w kodzie źródłowym, mają do niej dostęp w czasie wykonywania programu.

Wbudowane typy danych

Python posiada szerszy wachlarz wbudowanych typów danych, chociaż gdy spojrzy się na niego tak bardzie dokładnie to nie jest ich, aż tak więcej niż w samym PHP. Poniższa tabela przedstawia istniejące typy danych dla PHP.

PHP nie posiada odrębnego typu liczby zmiennoprzecinkowej, krótkiej i długiej jak to było choćby w C, czyli float i double. Nie przytaczam tu zakresu wartości jakie przyjmuje zmienna określonego typu. Z kolei tablica w PHP jest indeksowaną kolekcją wartości, indeksowaną numerycznie lub asocjacyjnie.

Poniżej znajdziesz odpowiednią tabelę dla Pythona.

Kwestia typów danych w Pythonie wydaje się skomplikowana na pierwszy rzut oka. Chociażby obsługa ciągów znaków, które istnieją w kilku wersjach zależne od kodowania. Prawdziwą zaletą Pythona jest wsparcie dla Unikodu, czego niestety nie uświadczy się w PHP. Prawdą jest, że istnieją metody konwersji, również dla Unicode, ale to jeszcze nie to. Zobaczymy w PHP6.

Napisy w obu językach są niezmienne, czyli wywołanie funkcji (PHP) lub metody (Python) zmieniającej wielkość liter zwraca nowy ciąg znaków bez modyfikacji oryginalnego.

Kolekcje w Pythonie również wydają się trudne do zrozumienia, ale to tylko pierwsze wrażenie. Listy, krotki i ciągi znaków są sekwencjami. Wszystkie udostępniają iterowanie lub dostęp poprzez indeks. Lista to tablica o zmiennej liczbie elementów, które można dodawać, modyfikować i usuwać. Wspomniane operacje są niedostępne dla krotek o stałej liczbie elementów.

Kolekcje nieuporządkowane to słowniki i zbiory. Prościej mówiąc, słownik w Pythonie to tablica asocjacyjna w PHP. Kluczami słownika nie mogą być elementy zmienne, czyli listy lub zbiory zmienne. Mogą zaś krotki i zbiory niezmienne, o ile zawierają wyłącznie elementy niezmienne. Dzięki temu kolekcje są bardzo wydajne podczas operacji przeszukiwania, sortowania, itp.

Pozostałe standardowe typy nie budzą wątpliwości, nawet None zostanie prawdopodobnie właściwie zinterpretowany przez początkującego programistę.

Rzutowanie

Zarówno PHP jak i Python są językami o dynamicznym typowaniu zmiennych. Moim zdaniem PHP podchodzi do kwestii automatycznego rzutowania bardziej liberalnie i często udostępnia zadziwiające wyniki operacji dodawania lub konkatenacji dla zmiennych różnego typu. Na przykład łączenie ciągów znaków i liczby może dać "0", w określonym przypadku. Przy dodawaniu tych samych zmiennych można otrzymać liczbę 0 lub inną.

$liczba = 0;
$wyraz = "";

$laczenie = $liczba . $wyraz;
$dodawanie = $liczba + $wyraz;

var_dump($laczenie);
var_dump($dodawanie);

Operator łączenia, czyli . próbuje uzyskać ze zmiennej innego typu ciąg znakowy i wykonuje określoną operację.

string(1) "0"
int(0)

Analogicznie wygląda sytuacja z dodawaniem liczb, gdzie dany ciąg znakowy jest konwertowany do liczby, a przynajmniej następuje próba. Przykładowo takie dwie zmienne dają zaskakujące dla nieświadomej tego osoby wyniki w środowisku PHP.

$liczba = 12;
$wyraz = "8aaa";

string(6) "128aaa"
int(20)

Właśnie o tę próbę chodzi, bo nie zawsze pożądana jest konwersja, jeśli w ogóle możliwa.

$liczba = 12;
$wyraz = "aaa8";

string(6) "12aaa8"
int(12)

Python zwyczajnie w świecie nie pozwala na operacje między zmiennymi różnego typu.

liczba = 0
wyraz = ""
liczba + wyraz
Traceback (most recent call last):
  File "", line 1, in 
TypeError: unsupported operand type(s) for +: 'int' and 'str'

Aby taka operacja powiodła się konieczne jest jawne rzutowanie jednego z typów, w tym przypadku ciągu znaków.

liczba + int(wyraz)
Traceback (most recent call last):
  File "", line 1, in 
ValueError: invalid literal for int() with base 10: ''

Co dalej nie musi dać pożądanego wyniku, bo jak niby dodać 0 i ""? Wprawdzie zakładamy, że pusty ciąg znaków to liczbowe zero, ale Python takich założeń nie robi i to mi się właśnie w nim podoba.

wyraz = "1"
liczba + int(wyraz)
1

W Pythonie istnieje automatyczne rzutowanie dla typów numerycznych, co pozwala na operacje pomiędzy liczbą całkowitą i zmiennoprzecinkową, ale już sama liczba nie jest prawidłową wartością dla operacji łączenia ciągów znaków.

Kwestie niejawnego rzutowania zmiennych w PHP ujawniają się również w przypadku operacji warunkowych, gdzie takie zmienne mogą zupełnie nieoczekiwanie zwracają prawdę lub fałsz.

Zmienna liczba argumentów funkcji

Python pozwala na tworzenie funkcji ze zmienną liczbą argumentów. Dopuszcza także przekazywanie argumentów o wartościach domyślnych i argumentów nazwanych. Jeśli wydaje się to skomplikowane to najłatwiej przeanalizuj poniższy przykład.

def moje_argumenty(x, y, *args, **kwargs):
    print "Argumenty:"
    print "x=%s, y=%s" % (x, y)
    print "Argumenty pozycyjne:"
    for a in args:
        print a,
    print
    print "Argumenty nazwane:"
    for k in kwargs:
        print "%s=%s" % (k, kwargs[k]),
    print

Zdefiniowana funkcja drukuje na ekran argument jakie zostały przesłane podczas wywołania. Wywołanie funkcji moje_argumenty('abc', 123, 456, 'def', k=789, m='ghi') da następujący rezultat:

Argumenty:
x=abc, y=123
Argumenty pozycyjne:
456 def
Argumenty nazwane:
k=789 m=ghi

PHP mimo swoich wszystkich zalet jest w tej kwestii ograniczone. Prezentowana poniżej definicja umożliwia ustawienie wartości domyślnych argumentów.

def moje_argumenty($x, $y, $z='xyz'):
    print "Argumenty:";
    print "x=$x, y=$y, z=$z";

Podczas wywołania funkcji moje_argumenty istnieje kilka możliwości zachowania się PHP, w zależności od liczby argumentów.

moje_argumenty('abc', 123);
moje_argumenty('abc', 123, 'aaa');
moje_argumenty('abc', 123, 456, 789);
moje_argumenty('abc');

Na początku do funkcji trafia 2 argumenty, ale dostępny jest również trzeci o wartości 'xyz', domyślnie określony w definicji funkcji. W drugim przypadku trzeci argument został przekazany, zatem jego domyślna wartość z definicji funkcji nie obowiązuje. Trzeci przypadek jest podobny, mimo przekazania większe ilości argumentów niż określono w sygnaturze. Jedynym błędnym wariantem jest zbyt mała liczba argumentów, czyli wywołanie czwarte, choć z taką sytuacją nie poradzi sobie także Python.

PHP Warning:  Missing argument 2 for moje_argumenty(), called in ...

Traceback (most recent call last):
  File "", line 1, in 
TypeError: argumenty_funkcji() takes at least 2 arguments (1 given)

Całkowicie zrozumiała jest sytuacja powodująca błąd, gdy jawnie określa się argument funkcji, a potem nie ustawia przy wywołaniu.

Wcięcia

Bloki instrukcji w PHP, podobnie jak w innych klasycznych językach oznacza się poprzez { i }, czyli nawiasy klamrowe. Dobrą praktyką programistyczną jest również używanie wcięć do zaznaczenia hierarchii kodu. Python nie używa ani nawiasów klamrowych, ani innych słów kluczowych do oznaczenia bloków, a jedynie wcięć.

Przykład funkcji w PHP, która oblicza silnię:

function silnia($x) {
    if ($x == 0) {
        return 1;
    } else {
        return $x * silnia($x-1);
    }
}

To samo w Pythonie:

def silnia(x) {
    if x == 0:
        return 1;
    else:
        return x * silnia(x-1);

Przykład kodu PHP zadziała nawet bez nawiasów w instrukcji warunkowej, bo wykonywana jest jedna instrukcja. Jednak w przypadku Pythona ilość instrukcji nie ma znaczenia bo samo wcięcie oznacza blok. Nie zaprzeczam, że bardzo mi się to podoba.

Programowanie funkcyjne

Bardzo częstymi operacjami podczas programowania są różne manipulacje dla tablic. Python wspiera programowanie funkcyjne, takie jak w Haskellu, co znacznie ułatwia obróbkę kolekcji. Przykładowo chcesz uzyskać kwadraty danych liczb, co w PHP wymaga pętli po zdefiniowane tablicy:

$liczby = array(1, 2, 3, 4, 5);
foreach ($liczby as $n) {
    $kwadraty[] = $n*$n;
}

Analogiczny problem w Pythonie rozwiąże jedna linijka, z definicją liczb to dwie:

liczby = [1, 2, 3, 4, 5]
kwadraty = [n**2 for n in liczby]

Gdyby konieczne było wykonanie dwóch przebiegów pętli po indeksach różnych tabel to powyższy zapis jest nieoceniony. Pomijam sam operator, bo n**2 jest równoznaczne n*n.

Generatory

Wcześniejszy przykład z definiowaniem tablicy liczb jest jak najbardziej odpowiedni. Wprawdzie PHP ma dostępną funkcję range(), ale to nie wszystko, jeśli chodzi o generatory. Uzyskanie takiej tablicy w PHP jest proste:

$liczby = range(1, 5);

print_r($liczby);

Array
(
    [0] => 1
    [1] => 2
    [2] => 3
    [3] => 4
    [4] => 5
)

Możliwe jest uzyskanie wartości z danego zakresu, z uwzględnieniem odpowiedniego kroku. Na przykład range(1, 5, 2).

Array
(
    [0] => 1
    [1] => 3
    [2] => 5
)

Co więcej, PHP wygeneruje tablice liter i liczb (w tym ujemnych), w rosnącym lub malejącym porządku. Wydaje mi się w tej chwili, że ten aspekt w PHP jest lepiej przygotowany.

Python potrafi wprawdzie wygenerować taką samą tablicę poprzez rozwinięcia list lub samą funkcję range(), ale to chyba kwalifikuje się do punktu powyżej.

[x + 1 for x in range(5)]
[1, 2, 3, 4, 5]

range(1,6)
[1, 2, 3, 4, 5]

Dodatkowo od Pythona 2.4 pojawiły się wyrażenia generatorowe, które stosują mechanizm leniwej ewaluacji (ang. lazy evaluation). W przypadku generowania dużej struktury danych zawierającej od razu wszystkie obiekty, wyrażenie generatorowe działa na pojedynczym obiekcie, dzięki czemu oszczędza pamięć. Python 3 uznaje rozwinięcia list jako konstrukcje przestarzałe.

Operatory logiczne

W Pythonie kilkanaście elementów traktuje się jako fałsz. Między innymi liczby zero: 0, 0.0, 0, False, None, puste napisy i kolekcje. Obiekty posiadające metodę __nonzero__() w Pythonie 2, jeśli zwraca False lub 0, a także obiekty posiadające metodę __bool__(), jeśli zwraca False są logicznym fałszem. Wszystko inne jest prawdą.

Wartości zwracane przez operatory porównania, operator zawierania i negacji są reprezentowane przez True i False. Dodatkowo Python umożliwia łączenie operatorów porównania, które interpretuje się wówczas jak zapis matematyczny.

Wyjątki

Python bardzo intensywnie korzysta z wyjątków jako metody wykrywania błędów. Dodatkowo sugerowana jest metoda “osiągania celu” niż “zapobiegania błędu”. Według ten koncepcji najpierw następuje próba osiągnięcia celu, a jeśli zwróci błąd, obsłużenia tej sytuacji. Inaczej niż w PHP, które raczej sprawdza czy nie wystąpi błąd, zanim cokolwiek zrobi.

Podsumowanie

Podoba mi się tryb interaktywny Pythona, w którym od razu otrzymuje wynik mojego kodu. Kocham wykrojenia sekwencji, jak również metody dla określonych typów danych. Wiele efektów w Pythonie osiąga się bardzo łatwym sposobem i tanim kosztem, jak chociażby operacje na drzewie katalogów. Sposób dołączania kolejnych modułów czy całych pakietów jest intuicyjny. Praca z ciągami znaków, które są sekwencjami jest naprawdę przyjemna. Dodatkowo istnieje dobra dokumentacja i życzliwa społeczność tego języka.

Wiem, że Python wspiera jeszcze inne rzeczy, o których nie wspomniałem, między innymi testy jednostkowe, ale to temat na kolejny wpis. Jeśli myślisz o nowym języku programowania, a zajmujesz się aplikacjami internetowymi lub administrowaniem serwerami to może akurat Python.

Na podstawie regularnych ogłoszeń przesyłanych mi przez serwis infopraca wnioskuję, że krakowski rynek firm zatrudniających programistów PHP jest stabilny. Nie powstaje, ani nie upada wiele firm, a jeśli tak się dzieje to są to małe, kilku lub kilkunastoosobowe firmy. Dostępne ogłoszenia przeważnie, zawierają spore wymagania, przy zupełnie średnim wynagrodzeniu. Pracodawcy rzadko oferują umową o pracę lub inny rodzaj umowy, często szukając praktykantów lub stażystów. Gdzie w takim razie, najlepiej aplikować, aby w zdobyć cenne doświadczenie.

Oferty pracy

Krakowskie e-Centrum Informatyczne, bardziej znane jako Kei to firma, która jest jednym z wiodących rejestratorów domen oraz dostawców usług hostingowych w Polsce. Na podstawie osobistych doświadczeń stwierdzam, że praca w tej firmie dostarcza wiele satysfakcji. Oprócz podstawowych wymagań dotyczących XHTML, CSS oraz JavaScript, programiści PHP nieustannie zmagają się z problemami wydajności, optymalizacji i utrzymywania oprogramowania. Firma gwarantuje stosowanie nowoczesnych technologii i dostęp do testowania aplikacji w warunkach wysokiego obciążenia infrastruktury. Osobiście polecam.

Veneo to krakowska agencja interaktywna, która działa od 2004 roku. Firma specjalizuje się w tworzeniu serwisów internetowych. Na podstawie włąsnych doświadczeń, wiem, że Veneo stosuje zarówno, efektywne metody programowania, jak i nowoczesne technologie internetowe. Jako dowód polecam sprawdzenie projektów z portfolio firmy. Gdyby tworzyli słabe projekty, nie zatrudniały by ich wiodące firmy. Veneo z pewnością umożliwi rozwój programisty PHP, jeśli tylko znajdzie się wolny wakat.

Ostatnia firma godna polecenia to Lab2. Jestem pewny, że ludzie, którzy pracują w tej firmie to prawdziwi profesjonaliści. Nowoczesne zarządzanie i innowacyjne podejście zapewnia firmie cennych klientów. Moje osobiste doświadczenia przekonują mnie, że osoba, która trafi do Lab2 szybko zyska praktyczne umiejętności i doświadczenie.

Podsumowanie

Wiele osób powie, że nie zna tych firm albo wcale nie uważa ich za rozwojowe i warte uwagi. Jednak jeszcze raz zaznaczam, że to moje osobiste, pewnie subiektywne zdanie. Dlaczego nie polecam gigantów pokroju Onetu, Interii lub chociaż agencji Opcom. Najprościej mówiąc, rzadko otrzymuję ogłoszenia o poszukiwaniu pracowników przez wymienione firmy. Każdy pracownik Onetu czy Interii potwierdzi, że wiele się tam nauczył i jest usatysfakcjonowany. Jednak nie każdemu odpowiada korporacyjny moloch i biurokratyczne procedury.

Pozostałe firmy zbyt często zmieniają pracowników, bo nie wierzę w ciągu 2 lat kilku czy kilkunastoosobowa firma wymienia cały zespół programistów. Programista PHP, jak każdy inny pracownik pragnie jedynie stabilnej pracy i godnego wynagrodzenia. Jeśli dana firma często poszukuje nowych pracowników to albo rozwija się bardzo błyskawicznie albo, bardziej prawdopodobnie nie dba o swoich pracowników.

Czy warto przepisać dany produkt od zera?

Pytanie to jest bardzo skomplikowane, bo istnieje wiele powodów, które skłaniają programistów do próby przepisania oprogramowania. Jednak zmieniony interfejs użytkownika, funkcjonalności aplikacji czy poprawa wydajności nie zawsze są warte przepisywania oprogramowania. Czas i zasoby poświęcone na tworzenie nowej wersji, zwykle przerastają wstępnie zaplanowane, co jeszcze bardziej pogłębia frustrację zespołu. A odpowiedź jest bardzo prosta – jaki jest sens w przepisywaniu czegoś co działa. Może nie wygląda pięknie od strony wizualnej, może wewnątrz kodu kryją się absurdalne rozwiązania programistyczne, ale przecież to działa. Wielu ludzi poświęciło swój czas, testowało, pisało poprawki, aby to oprogramowanie działało, a próba przepisania wszystkiego od nowa to najprawdopodobniej, przekreślenie ich trudu i wpędzenie siebie w wielkie bagno. Ponownie napotkamy problemy, które rozwiązywali nasi poprzednicy.

Zupełnie podobnie wygląda sytuacja, w której rozpoczynamy prace nad istniejącym projektem. Nie możemy wyzerować konta, poprzez nowe plany, rozwiązania i koncepcje. Musimy wspierać przestarzały, nieaktualny kod, dźwigać na plecach ciężar poprzednich wersji oprogramowania, kompatybilności oraz błędów swoich poprzedników. Tutaj również pojawia się przytoczone wyżej pytanie.

Czy warto przepisać dany produkt od zera?

W wielu przypadkach to indywidualna decyzja, ale przeważnie odpowiedz jest jedna – nie warto. Może efekt będzie zadowalający, oprogramowanie wydajniejsze, a kod klarowny. Jednak czas i zasoby wykorzystane przy danym projekcie, można przenieść na zupełnie nowy, niezależny produkt.

Tworzenie aplikacji internetowych to skomplikowany, czasochłonny i nie zawsze opłacalny proces.

Dlaczego wielu programistów pisze własne aplikacje, frameworki, biblioteki i inne rozwiązania?

Po prostu wychodzą z przekonania, że sami zrobią to lepiej. Czasami zdarza się, że dzięki temu podejściu rodzą się prawdziwe perełki. Często wielkie molochy tracą klientów, użytkownicy znajdują produkty skrojone na miarę ich potrzeb i każdy może być zadowolony.

Pozostałe przypadki to zmarnowany potencjał, czas i zasoby, bo projekt umiera, zanim rozpoczął żywot. Dopóki nie rozpoczniesz tworzenia nowej jakości nie będziesz, miał pewności co do swojej wartości.

Właściwy wpis

Często zastanawia mnie kształt moich wypowiedzi formułowanych w stanie, jak najbardziej trzeźwym. Jestem przecież człowiek technicznych, któremu nie obce powinno być prasowanie, ale już bogaty język podczas wszelkich wypowiedzi, co najmniej zadziwia.

Człowiek uczy się przez lata, choć nie zawsze ma na to czas i chęci. Najlepszym przykładem moich osiągnięć jest SquareZone. Prosty, ale funkcjonalny serwis, który przystępnie oferuje informacje użytkownikom. Tym razem przyszedł czas na nowy przykład.

MyBlog – nazwa kodowa powinna być bardziej tajemnicza, ale projekt jest w zbyt wczesnym stadium, mimo wielomiesięcznej pracy przy jego tworzeniu. Otóż wspomniana aplikacja oferuje lub będzie oferowała w przyszłości funkcjonalności znane z popularnych systemów blogowych.

Architektura systemu po części czerpała ze znanego WordPressa, jednak największym atutem omawianej aplikacji jest wydajność i zgodność ze standardami. Wszystkie testy i szczegóły zostaną przedstawione wkrótce. Niedługo postaram się przedstawić kolejne funkcjonalności oraz założenia rozwojowe.

Obecnie nie mam pewności czy kod źródłowy zostanie udostępniony publicznie, jednak wszelkie opinie na temat działania lub architektury są mile widziane.

Wersja demonstracyjna myBlogdostępna jest w sieci.

Podstawowe składniki takich platform to serwer Apache, baza danych MySQL oraz interpreter PHP, które przydają się podczas programowania i testowania aplikacji internetowych na lokalnym komputerze. Poszczególne elementy powstały niezależnie, ale razem tworzą znakomity zestaw, którego koszt jest niski w porównaniu z komercyjnymi rozwiązaniami.

Istnieje jeszcze kilka zalet takiego rozwiązania. Serwer lokalny jest darmowy, możliwa jest zmiana jego ustawień i działa nawet przy braku połączenia z internetem. Konta hostingowe często są płatne, ale nie zawsze. Tak samo jest z ustawieniami, które ze względów bezpieczeństwa często są niedostępne dla użytkowników. Ostatnim minusem jest połączenie z internetem, niezbędne dla dostępu do strony.

LAMP

W przypadku GNU/Linux sprawa jest bardzo prosta, ponieważ wymienione komponenty są dostępne dla większości dystrybucji. Mimo, tego zawsze możliwe jest ściągnięcie aktualnej wersji z internetu lub repozytorium. Najpewniej będą to poniższe polecenia.

sudo apt-get install apache2

sudo apt-get install php5

sudo apt-get install mysql

WAMP

W przypadku Windowsa istnieją paczki, które po instalacji pozwalają na korzystanie ze wszystkich elementów. Cały proces sprowadza się często do wyboru miejsca instalacji oprogramowania. Większość elementów zostanie od razu poprawnie skonfugurowana.

Krasnal Serv

Krasnal Serv to darmowe oprogramowanie, które umożliwia uruchomienie własnego serwera typu WAMP. Możliwe jest uruchomienie serwera WWW bez potrzeby konfigurowania Apache’a i innych elementów w systemie Microsoft Windows. Najnowsza wersja (2.7) pozwala na przełączanie się w locie między PHP4 i PHP5. Serwer działa niestabilnie w przypadku systemów Windows 9.x/ME.

Skład serwera w wersji 2.7 stanowi:

• Apache 1.3.31
• PHP 4.3.9 + SQLite
• PHP 5.0.2
• MySQL 3.23.58
• ActivePerl 5.6.1.628
• phpMyAdmin 2.6.2 pl2
• Zend Optimizer 2.0.3
• CesarFTP 0.99g
• Webalizer 2.1
• Free SMTP Server
• SQLiteManager 1.0.1

VertrigoServ

VertrigoServ to serwer, którego używałem przez długi czas. Poprzednio stosowałem KrasnalServ, który jednak zbyt wolno się rozwija, jeśli w ogóle. Składniki tego serwera są o wiele aktualniejsze.

Serwer w wersji 2.21 zawiera:

• Apache 2.0.63
• PHP 5.2.6
• MySQL 5.0.51b
• SQLite 3.5.9
• Smarty 2.6.19
• PhpMyAdmin 2.11.7
• ZendOptimizer 3.3.3
• SQLiteManager 1.2.0

WampServer

WampServer 2 to darmowy pakiet typu WAMP. Umożliwia instalację, uruchamianie oraz obsługę w systemie MS Windows serwera WWW opartego na serwerze Apache, interpretera skryptów PHP oraz serwera baz danych MySQL.

WampServer 2 nazywany wcześniej WAMP5 jest platformą opartą na licencji GPL. Jej głównym twórcą jest Francuz Romain Bourdon, którego wspiera społeczność portalu phpteam.net.

WampServer w wersji 2.0 zawiera:

• Apache 2.2.11
• PHP 5.3.0
• MySQL 5.1.36
• PhpMyAdmin 3.2.01

XAMPP

XAMPP jest darmowym wieloplatformowym pakietem opartym na licencji GNU General Public License. Składa się głównie z serwera Apache, bazy danych MySQL i interpreterów dla skryptów napisanych w PHP i Perlu. XAMPP działa między innymi na systemach MS Windows, Linux, Solaris i MacOS X.

Podsumowanie

Większość platform WAMP zawiera dodatkowe oprogramowanie przydatne podczas tworzenia i testowania aplikacji internetowych. Sam proces instalacji takiego oprogramowania jest łatwy. Pewne trudności zdarzają się przy konfiguracji niestandardowych opcji. Poza tym jest to idealne rozwiązanie na początku przygody z tworzeniem aplikacji internetowych.

Często spotykany PhpMyAdmin jest stosowany do zarządzania bazami danych. Nierzadko udostępniane są inne silniki baz danych, np. SQLite. Warto włączyć niektóre przydatne moduły serwera Apache, które domyślnie bywają wyłączone, jak choćby mod_rewrite, czy mod_userdir.

Fabryka abstrakcyjna

Plusem wykorzystania wzorca fabryki abstrakcyjnej jest możliwość ukrycia szczegółów implementacyjnych klas reprezentujących dany produkt. W ten sposób klient widzi tylko interfejs. Ukryte zostają również nazwy klas, co odizolowuje klienta od problemu określenia, do której klasy należy obiekt.

<?php
interface IUser {
	function getName();
}

class User implements IUser {
	public function __construct($id) { }

	public function getName() {
		return 'Jacek';
	}
}

class UserFactory {
	public static function create($id) {
		return new User($id);
	}
}
?>

Klasa User zaprezentowana powyżej implementuje interfejs IUser, który zawiera metodę getName(). Tworzenie nowego obiektu użytkownika odbywa się poprzez statyczną metodę create(). Szczegóły tworzenia użytkowników ukryte są w klasie User fabryki.

Podsumowanie

Istnieje prosta metoda sprawdzenia czy klasa działa poprawnie.

<?php
$oUser = UserFactory::create(1);
echo($oUser->getName());
?>

Poniższy wydruk pokazuje, że dokładnie tak się dzieje.

Jacek

Wzorzec projektowy fabryki abstrakcyjnej kładzie nacisk na tworzenie produktów z konkretnej rodziny.

Częsta sytuacja, z jaką spotykają się programiści to współdzielenie zasobów. Wszystkie zapytania do bazy danych wymagają połączenia. Taki uchwyt może być wykorzystany wielokrotnie przez różne zapytania przy tym samym żądaniu. Otwieranie i zamykanie połączeń jest najzwyczajniej, mało ekonomiczne.

Singleton

Istnieje proste rozwiązanie tego problemu. Singleton to wzorzec projektowy, który zwraca istniejącą instancję obiektu. Jeśli taka instancja nie istnieje wówczas jest tworzona. Idea rozwiązania jest bardzo prosta i idealnie pasuje do naszego problemu. Poniżej znajduje się kod klasy DB, która dziedziczy z klasy Singleton i tworzy takie połączenie do bazy.

Prawidłowa struktura klas, co zasugerował Wasacz w komentarzach, wymaga dziedziczenia klasy DB po ogólnej klasie wzorca Singleton. Niestety nie mam pomysłu zogranizowanie klasy wzorca poza pustymi metodami i jedną zmienną.

<?php
abstract class Singleton {
	protected static $_instance;

	protected function __construct() { }

	public static function instance() { }
}

class DB extends Singleton {
	private $_conn;

	private function __construct($conf) {
		$this->_conn = mysql_connect($conf['host'], $conf['user'], $conf['pass']) or die($this->error());
	}

	public static function instance($conf=null) {
		if (is_null(self::$_instance)) {
			self::$_instance = new DB($conf);
		}
		return self::$_instance;
	}
}
?>

Klasa DB zaprezentowana powyżej nie jest skomplikowana. Zawiera jednak tylko niezbędne metody, prezentujące działanie klasy. Niemożliwe jest stworzenie egzemplarza klasy DB, ponieważ konstruktor jest prywatny. Dostęp do obiektu możliwy jest poprzez publiczną, statyczną metodę instance().

Podsumowanie

Istnieje prosta metoda sprawdzenia czy klasa działa poprawnie. Próba pobrania obiektu klasy DB powinna zwrócić ten sam zasób.

<?php
print_r(DB::instance());
print_r(DB::instance());
?>

Poniższy wydruk pokazuje, że dokładnie tak się dzieje.

DB Object
(
    [_conn:private] => Resource id #11
)
DB Object
(
    [_conn:private] => Resource id #11
)

Wzorzec projektowy Singleton stosuje się bez względu na stopień skomplikowania aplikacji. Rozwiązanie to jest wygodniejsze i elastyczniejsze niż przechowywanie uchwytu do bazy danych w zmiennej globalnej.

“PHP5. Zaawansowane programowanie” to książka, która przedstawia potężne możliwości i elastyczność najnowszej wersji tej popularnej platformy programistycznej. Dzięki niej poznamy zasady programowania obiektowego, a także tworzenia użytecznych klas i funkcji. W książce przeczytamy również o modelowaniu w języku UML, a także korzystaniu z wzorców projektowych. Przeczytanie książki pozwoli na tworzenie zestawów narzędzi obiektowych oraz stosowanie modelu MVC. Dodatkowo książka opisuje analizę oraz implementację prawdziwego przypadku, a mianowicie systemu automatyzującego pracę działu sprzedaży w przedsiębiorstwie handlowym.

Książka jest przeznaczona dla zaawansowanych programistów. Jeśli chcesz poznać podstawy PHP lub tworzenia stron internetowych poszukaj innej książki. Jeśli chcesz poznać zaawansowane możliwości PHP5, a także właściwie rozbudować swoje aplikacje to sięgnij po tę książkę.

OSTATECZNA OCENA: 4/5

• Autorzy: Edward Lecky-Thompson, Heow Eide-Goodman, Steven D. Nowicki, Alec Cove
• Tytuł oryginału: Professional PHP5
• Tłumaczenie: Adam Byrtek, Jarosław Dobrzański, Paweł Gonera
• ISBN: 83-7361-825-2
• Format: B5, stron: 664
• Data wydania: 06/2005 (Helion)

AJAX jest technologią, która pozwala na asynchroniczne łączenie się z serwerem poprzez obiekt XMLHttpRequest. W czasie takiego połączenia dane mogą być pobierane lub zapisywane na serwerze, a sama strona nie jest przeładowywana jak w tradycyjnym modelu żądania. Aplikacje oparte o powyższy schemat dokonują aktualizacji w interfejsie użytkownika o wiele szybciej. AJAX korzysta z obiektowego modelu dokumentu (DOM) i JavaScript.

Książka zawiera 10 projektów omawiających szczegółowo możliwości technologii AJAX. Dzięki niej możemy nauczyć się weryfikowania danych w formularzach lub tworzenia podpowiedzi podczas wyszukiwania. Inne ciekawe projekty zrealizowane w książce to chat, czytnik, tabela z sortowaniem wierszy oraz tworzenie grafiki SVG. Autorzy w sposób przejrzysty i rzeczowy objaśniają kolejne przykłady. Zarówno kod tworzony w JS, jak i w PHP czy CSS jest opisywany z dodatkowym naciskiem na problemowe kwestie. Na końcu przedstawione są propozycje rozszerzenia, omawianego przykładu o następne funkcjonalności.

Przedstawione projekty może nie porażają swoim rozmachem, ale pokazują główne zalety i wady AJAX. Tworzenie interaktywnych aplikacji internetowych może być naprawdę łatwe i przyjemne, jeśli tylko dokładnie prześledzimy omówione przykłady. Książka wydana przez Helion jest przeznaczona dla programistów, rozpoczynających swoje kodowanie w AJAX.

OSTATECZNA OCENA: 3/5

• Autorzy: Cristian Darie, Bogdan Brinzarea, Filip Chereches-Tosa, Mihai Bucica
• Tytuł oryginału: Ajax and PHP: Building Responsive Web Applications
• Tłumaczenie: Julia Malinowska
• ISBN: 83-246-0644-0
• Format: B5, stron: 328
• Data wydania: 11/2006 (Helion)